Visítanos en FACEBOOK
 
Últimas Noticias
 
Noticias
UNHA AVE ÚNICA NO MUNDO
05/09/2016

Furabuchos balear (Puffinus mauretanicus). Foto de Juan Gómez.

Dedicaremos esta breve noticia para dar a coñecer outra marabilla do mar. Un endemismo da península Ibérica, é dicir, un ser vivo cuxa área de distribución é única e limitada.

Trátase do furabuchos balear (Puffinus mauretanicus), ave mariña endémica de España, pois non a hai en ningunha outra parte do mundo.

Por desgraza, o furabuchos balear tamén é a ave máis ameazada de Europa, isto é, que corre perigo de desaparecer nun curto espazo de tempo se non se toman medidas para evitalo. Por iso está catalogada “En perigo crítico de extinción”, é dicir, que se enfronta a un risco moi alto de extinción.

Todo isto porque a súa poboación mundial é dunhas 3.000 parellas reprodutoras.

Imaxinádesvos que os seres humanos só fósemos uns seis mil en todo o planeta, en lugar de sete mil millóns?

Este declive do furabuchos balear é debido ás ameazas coas que se enfronta e que están relacionadas coa mortalidade por causas non naturais como as capturas en palangres, a depredación por gatos e ratas introducidos polo home nas illas onde crían, a sobreexplotación pesqueira dalgunhas das súas especies presa, a perda e degradación de hábitat (urbanización costeira), ou pola contaminación de hidrocarburos.

A pesar dos estudos demográficos e dos avances que veñen realizando desde 2004, o prognóstico para a especie non mellorou. “O furabuchos balear voa cara á extinción e todo apunta de novo cara ás capturas accidentais como a súa principal ameaza”.

O furabuchos balear só cría nas illas Baleares (en tobos e fendas de cantís), pero coas súas estreitas e longas ás pode sucar os ventos planeando sobre o mar longas distancias, e así, despois do período reprodutivo e para buscar alimento, a maior parte da poboación abandona o Mediterráneo, cruza o estreito de Xibraltar rodeando toda a península Ibérica e pode chegar ao Atlántico e ao Cantábrico, xa sexa ao golfo de Biscaia, e mesmo preto do Mar do Norte ou ben se despraza cara ao noroeste de África.

Tras o período de muda, desfán o andado e os furabuchos regresan ás costas peninsulares mediterráneas para pasar o inverno.

Nestas viaxes migratorias por mar, os furabuchos pasan por diante das costas galegas e entran nas rías en busca dos seus ricos recursos alimenticios, principalmente bolo pequeno (Ammodytes tobianus), pequenos peixes que capturan mergullando, por iso na nosa rexión, no Grove son fáciles de observar desde a costa.

Na baía da Lanzada un bo lugar de observación é o miradoiro da Pantoeira, desde onde se contabilizaron ata 1000 exemplares alimentándose. Tamén no extremo noroeste do concello grovense, en Punta Pateiro, aquí víronse máis de 1000 furabochos baleares en outubro cruzando da ría de Pontevedra á ría de Arousa.

Aínda que os furabuchos veñen entre maio e outubro á nosa localidade, son xuño, xullo, setembro e outubro os mellores meses para observalos.

Para recoñecelos hai que fixarse na súa cor parda, en que se moven en pequenos bandos que adoitan voar preto da superficie da auga, alternando movementos das alas rápidos con curtos planeos, ou que cando pousan sobre o mar o seu tamaño é máis pequeno e compacto que o das gaivotas patiamarelas.

Desde estes puntos da costa peninsular meca pódense facilmente observar furabuchos baleares, tan escasos e únicos, e contaxiarse da alegría que transmiten cando voan de aquí cara alá ou da paz que irradian cando flotan delicadamente sobre o mar.

 
AS ALGAS NON SON LIXO
15/08/2016

Píllara das dunas dunha praia do O Grove. Fotografía de Juan Gómez.

Estamos afeitos considerar as praias como parques urbanos, como lugares de lecer ou meros obxectos de consumo, e as praias nin son espazos artificiais nin simples extensións de area estéril, senón que son ecosistemas naturais e vivos, polo que deben tratarse de forma respectuosa e coidadosa para que conserven a súa boa saúde, da que todos nos beneficiaremos.

Son as algas varadas na area os bioindicadores do bo estado de conservación das praias, xa que lles proporcionan múltiples beneficios:

1º. As algas son hábitat e alimento de máis de 50 especies de macroinvertebrados, algúns protexidos, e como esta é unha web dedicada ás aves, cómpre dicir que estes pequenos invertebrados son á súa vez o alimento de distintas aves, como a píllara das dunas, especie ameazada e protexida en Galicia.

2º. Se estas poboacións de animais consumidores de algas están en bo estado, serán elas as encargadas de eliminar de forma natural as algas da area.

3º. Os nutrientes que liberan as algas varadas na beira volven finalmente ao mar, deste xeito fertilízano e favorecen a súa produtividade.

4º. As algas, ademais, reteñen a area arrastrada polo vento e son as encargadas de fertilizar tamén as plantas dunares pioneiras, o que propicia así a formación da duna. E é sabido que as dunas son as que protexen a costa da erosión do mar e do vento, ademais de seren as reservas de area das praias. Se as dunas se destrúen, as praias tenden a erosionarse e desaparecer.

Todo este proceso forma parte da cadea trófica costeira que garante a boa saúde da praia.

Pero cando as algas varadas nas beiras se eliminan artificialmente estase provocando unha grave alteración ecolóxica que dá lugar a praias estériles e insalubres.

A praia da Lanzada, no Grove, está dentro da Rede Natura 2000 (que é a rede de espazos protexidos máis importantes de Europa, cuxa función é asegurar a supervivencia dos hábitats e as especies que os ocupan), e forma parte da Reserva Ornitolóxica de SEO/BirdLife.

Ademais, está clasificada polo Plan de conservación da píllara das dunas da Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, como Área Prioritaria de Conservación ou, o que é o mesmo, espazo vital para a supervivencia da píllara das dunas, especie ameazada en Galicia.

Por todo iso, o Concello do Grove tomou a decisión de non facer limpeza mecánica e non pasar a máquina cribadora de area pola Lanzada, só se fará en casos moi puntuais e logo de pedir as autorizacións correspondentes. A cambio, a limpeza será manual e selectiva. Só se retirarán plásticos, vidros, latas...

Tamén hai que engadir que se retiraron as illas de colectores de residuos que había no areal que, asemade de seren focos de atracción de depredadores, facían que a camioneta de recolleita circulase pola area poñendo en perigo animais e plantas.

Por todo isto o Concello do Grove está sendo todo un exemplo de que a conservación do patrimonio natural é perfectamente compatible co turismo de sol e praia, e sabemos que outros concellos costeiros xa se están interesando polo seu modelo respectuoso coa natureza e que lle ofrece á vez ao turista praias sas e naturais.

Recordemos que as algas non son lixo, senón un elemento natural dos nosos areais. Xa que logo, debemos respectar as algas depositadas na ribeira.

 
RESULTADO DAS XORNADAS DE EDUCACIÓN AMBIENTAL NA LANZADA
27/07/2016

Macho y polos de píllara das dunas do niño 4. Foto de Luís Mario Arce.

Aproveitando que este mes foi bo para observar pitos de píllara das dunas (Charadrius alexandrinus), nados na praia da Lanzada antes de que poidan voar e abandonen o areal, o Concello do Grove e o grupo local SEO-Pontevedra organizamos durante varios días unhas xornadas de sensibilización a pé de praia.

Logo de localizar o grupo familiar do niño 4 (2 poliños e 1 adulto), os voluntarios do grupo local, vixiantes de Medio Ambiente e técnico e concelleira do Concello do Grove montamos os cinco telescopios na area e invitamos os bañistas a observar as píllaras.

Unha vez que os miraban polo ocular sorprendíanse, facendo as delicias da xente, que por momentos ata se apiñaba fronte aos telescopios.

Fotografía de E. González.

Ocasión idónea para explicarlles as medidas de protección que se están utilizando coas aves e sobre todo que as algas non son lixo, porque nelas as píllras atopan a súa fonte principal de alimento, e que ademais as algas son quen de manteren viva e sa a praia, porque reteñen a area e fertilizan o mar e as plantas dunares. Por iso o Concello do Grove tomou a decisión de retirar a máquina cribadora da Lanzada e de limpala de forma selectiva e manual.

Tamén lles comentamos que as illas de recolleita de residuos situadas na praia foron retiradas, porque eran focos de atracción de depredadores e facían que a camioneta de recollida circulase pola area, podendo eliminar niños ou matar polos, ademais de destruír vexetación dunar.
Agora cada persoa debe ser responsable do lixo que xera e só ten que facer un sinxelo xesto: levar a súa bolsa aos colectores de recollida instalados nos aparcadoiros.

E que non debemos levar cans á praia, porque os cans poden depredar pitos, debido a que as píllaras non teñen capacidade de voo ata os 28-30 días de vida.

Fotografía de E. González.

Esta forma de limpar a praia é a que se está utilizando nos países máis desenvolvidos. É o xeito de protexer a natureza asemade que se coida o turista, ofrecéndolle praias naturais e saudables.

As Xornadas de Educación Ambiental foron todo un éxito e a xente mostrouse moi comprensiva coas medidas adoptadas na Lanzada e encantada de coñecer as píllaras das dunas.

 
XORNADAS DE EDUCACIÓN AMBIENTAL NA LANZADA
22/07/2016

Poliño de píllara das dunas do niño 3 da Lanzada. Foto de Juan Gómez.

Durante a ponte de Santiago (sábado 23 e luns 25 de xullo), realizaranse unhas Xornadas de Educación Ambiental na praia da Lanzada, en horario de 10:30 a 12:00 da mañá, organizadas polo Concello do Grove e SEO-Pontevedra e guiadas por ornitólogos desta organización.

As xornadas teñen a finalidade de sensibilizar os usuarios da praia a cerca da importancia que ten a conservación das píllaras das dunas da Lanzada —–especie ameazada e protexida—, da función primordial que cumpren as algas varadas na beira para manter a praia sa e viva e da nova forma de limpeza do areal adoptada polo Concello, respectuosa co medio ambiente e compatible co turismo.

Contarase con material óptico para a observación dos pitos de píllara das dunas.

Este evento é gratuíto e todas as persoas interesadas quedan invitadas!

 
COMPARTINDO SOL E PRAIA COA PÍLLARA DAS DUNAS
15/07/2016

Píllara das dunas xuvenil das praias do Grove. Fotografía de Juan Gómez.

É posible que o vises correr pola area da túa praia favorita, pero sabes por que comparte toalla contigo? Os areais son o lugar de cría da píllara das dunas, unha inqueda e repoluda ave habitual da costa mediterránea e que tamén está presente en Galicia. O seu estado de conservación é vulnerable e, ás veces, a presenza do ser humano non axuda, sobre todo en época reprodutora. Pero estas molestias, que poden acabar afectándolles ás crías, pódense minimizar. Concellos coma o do Grove xa deron o paso. Agora falta o resto.

Cando chegan as pontes e as vacacións esténdense parasoles, cadeiras, toallas e neveiras. Os visitantes corren, practican deporte, estenden os seus parapentes ou pasean os seus cans esquecendo que comparten praia cunha especie que non pasa polo seu mellor momento. De feito, a actual poboación reprodutora de píllara das dunas mostra unha tendencia negativa desde hai anos. A principal causa desta regresión débese á forte presión que soporta no seu principal hábitat de cría, os areais. Esta situación levouna de cabeza a ser catalogada como Vulnerable no Libro Vermello das Aves de España. Ademais, está incluída no Anexo I da Directiva de Aves.

A píllara das dunas é unha ave limícola e, como tal, aliméntase rebuscando entre as algas que traen a marea e as ondas. Estas plantas mariñas, que adoitan verse como sucidade ou molestia na praia, xogan con todo un papel fundamental para o ecosistema: fertilizan o mar a través do lixiviado dos nutrientes e proporciónanlles refuxio a unha ampla variedade e riqueza de invertebrados. Pero hai máis: a falta de vexetación nas praias leva ás especies que as habitan a depender destas achegas externas vidos do océano para obter o alimento necesario. E entre os depredadores destes invertebrados das algas atópase a píllara das dunas, que se beneficia de tan escaso recurso durante todo o ano.

No inverno, as píllaras teñen a necesidade de facerse con máis recursos para poder crear unha capa de graxa protectora, pero é a tempada reprodutora a que lles demanda un maior esforzo para poderen alimentar a súa prole. Adoitan criar uns tres pitos en cada posta. Antes de naceren, os ovos son depositados na area, sen ningún tipo de protección. A femia simplemente os deixa semisoterrados e o aspecto críptico dos ovos —con pintas e de cor similar á area— fai todo o traballo. A misión é pasaren completamente desapercibidos.

O sistema de praias e dunas non só xoga un papel importante para a alimentación desta especie, senón que se trata do súa nicho ecolóxico, no que ademais crecerán as futuras xeracións.

O principal obstáculo ao que se enfrontan agora as poboacións de píllara é que algunhas actividades de mantemento do turismo nas praias, ao principio consideradas como inocuas, impactan sobre a especie. É o caso, por exemplo, da limpeza mecánica das praias ou o paso de máquinas cribadoras que provocan a perda dun hábitat singular, a retirada de acumulacións de algas —o que deixa a praia sen os seus beneficios— e, en ocasións, pode supoñer a perda de niños de píllara das dunas.

A especie non só sofre a presión das máquinas, senón tamén a do ser humano: as pisadas ou a presenza de cans na praia, que poden chegar a depredar os niños, pódenlles afectar de cheo ás poboacións de píllaras.

O Concello do Grove, en Pontevedra, comezou unha campaña para protexer a especie mediante a conservación e correcta xestión das súas praias, xa que a galega é a única poboación reprodutora da costa atlántica. Entre outras medidas, o concello cambiou as papeleiras do interior dos areais por colectores na zona de aparcadoiro. Deste xeito elimínase un foco de atracción de depredadores e evítase que o vehículo de retirada de residuos teña que pisar a area. Ademais, naquelas praias onde cría esta especie, retirouse a máquina cribadora, que pasa só puntualmente logo de grandes balumes por fortes mareas ou temporais e coa correspondente autorización de Conservación da Natureza.

O Grove quere demostrar que o uso turístico das praias e areais é compatible coa conservación dos hábitats e as especies. As actuacións previstas polo seu Concello poden contribuír a preservar un ecosistema moi particular, como é o das praias e a fronte dunar deste municipio, e supoñer significativos aumentos na diversidade e abundancia de aves e doutras especies exclusivas das praias.

Con esta proposta, o Concello do Grove dá un paso de xigante cara a un novo concepto de integración do uso turístico coa conservación do patrimonio natural dentro da recentemente creada Reserva Ornitolóxica SEO/BirdLife do Grove. Con seguridade, servirá de modelo para que outros concellos con praias e dunas onde tamén cría esta especie copien o seu modelo.

 
<< Inicio < Anterior 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Seguinte > Final >>

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL
Añadir a: Yahoo Añadir a: Google Añadir a: Facebook Añadir a: Twitter
Castellano
Galego
English