Visítanos en FACEBOOK
 
Últimas Noticias
 
Noticias
O FESTIVAL DAS AVES
16/12/2016

 

Asubiadores (Anas penelope). Fotografía de Juan Gómez.

Cada ano cando as aves que nacen no norte de Europa atópanse co final do verán, que é a antesala do letargo invernal, co seu descenso brusco de temperaturas e de horas de luz e, xa que logo, con falta de alimento. Estas aves, no canto de se adaptaren a estas duras condicións, como o fan outros animais setentrionais, por teren capacidade de voo comezan a súa odisea migratoria rumbo ao continente africano, onde atopan lugares máis propicios para pasar o inverno.

Nestas migracións cara ao sur as aves pasan pola península Ibérica, que actúa de ponte entre o continente europeo e o africano, e aquí, en Iberia, localizan sitios idóneos onde descansar e alimentarse durante a migración ou onde invernar esperando que chegue a primavera.

Un destes refuxios está en Galicia, no Grove, concretamente no Complexo Intermareal Umia-O Grove, chamado tamén enseada do Vao.

Este amplo intemareal é un espazo protexido dos rigores do inverno e moi fértil, xa que cando as mareas se retiran, descobren fondos fangosos, bancos de area e prados mariños de zoostera, zonas ricas en nutrientes nos que as distintas especies cada día se alimentan.
Este humidal pertencente á Rede Natura 2000 está considerado pola Sociedade Española de Ornitoloxía (SEO/BirdLife) a principal localidade de invernada e paso migratorio de aves acuáticas de Galicia e unha das máis importante do litoral norte peninsular, tanto en diversidade como en número. Sendo máis de 18.000 as aves acuáticas que nos visitan no inverno.

Por todo iso, a SEO incluíu a enseada do Vao na Reserva Ornitolóxica do Grove, primeira reserva ornitolóxica de Galicia e a máis grande de España.

Vexamos algúns números das aves que invernaron en 2016 e que abalan a súa calidade ambiental:

Asubiadores 773, cerceta común 507, lavanco 1.120, pato rabilongo 239, mergullón pequeno 33, corvo mariño grande 215, garzota 111, garzota grande 3, garza real 191, cullereiro 198, flamingo 1, gabita 548, píllara real 309, píldora dourada 34, píldora cincenta 1.034, pilro gordo 41, pilro tridáctilo 79, pilro común 6.259, mazarico rabinegro 592, mazarico rubio 191, mazarico chiador 117, mazarico real 282, bilurico patirrubio 540, bilurico claro 182, virapedras 134, gaivota cabecinegra 1.212, gaviota chorona 1.232, gaivota patiamarela 1.283, gaivotón 31, etc.

Malia estas cantidades, o ano pasado tivo unha frouxa acollida de aves acuáticas, con todo este ano, a cantidade de invernantes é moito máis potente, así por exemplo os asubiadores duplican os 773 do inverno anterior.

Para gozar deste festival das aves, os meses de decembro e xaneiro son os máis apropiados, tanto para a observación de acuáticas, como de aves que se moven polos contornos da reserva. Pero por ser este espazo un intermareal, está suxeito ao capricho das mareas, polo que é moi importante ter en conta o seu estado, sendo as máis adecuadas as medias mareas, sobre todo tres ou catro horas logo da preamar.

Xa é tempo gozar do festival das aves da Reserva Ornitolóxica do Grove!

 
A GRAN VIAXEIRA
30/11/2016

Pardela cincenta (Calonectris diomedea). Ilustración de Encarna González "niño".

Durante o mes de outubro de 2016, detectáronse na baía da Lanzada, O Grove, por ornitólogos locais, altas concentracións de pardelas cincentas (Calonectris diomedea). O día 16 foron vistos 296 exemplares, 330 o día 2 (na celebración do Día das Aves polo grupo local SEO-Pontevedra) e o 23 de novembro debido a chegada do primeiro temporal de outono, houbo unha forte entrada na baía de máis de 400 individuos.

Estes son os números de pardelas cincentas máis elevados detectados nas Rías Baixas e uns dos máis altos da costa de Galicia, fóra diso as cincentas observadas en migración activa en certos cabos galegos.

A pardela cincenta é unha ave mariña común, pero moi descoñecía por ser unha ave con hábitos estritamente mariños ou peláxicos, pero que adoita achegarse á costa para alimentarse, desde onde é posible a súa observación.

Estas aves do mar presentan dúas subespecies, unha no Mediterráneo e outra no Atlántico e ambas crían en illas e illotes destas augas. En Galicia tamén hai unha pequena poboación reprodutora e descuberta recentemente no Parque Nacional das Illas Atlánticas.

Como todas as pardelas, as cincentas son aves moi lonxevas, tendo rexistros de idades de ata 30 anos.
Reprodúcense unha soa vez ao ano e poñen un único ovo, o que as fai moi sensibles a calquera cambio no medio que afecte á súa supervivencia, como as capturas accidentais por artes de pesca (sobre todo palangre), a sobrepesca, a contaminación, os parques eólicos mariños, o cambio climático, ou en terra firme onde nidifican: as depredacións de ovos, polos e adultos por gatos, ratas e visóns ou o desenvolvemento urbanístico litoral.

Debido a isto a pardela cincenta figura no Libro Vermello das Aves de España como “vulnerable” (subespecie atlántica) ou “en perigo” (subespecie mediterránea) e en 2013 foi nomeada Ave do Ano por SEO/BirdLife para chamar a atención sobre a súa situación e traballar para mellorar o seu preocupante estado.

A cincenta é unha preciosa pardela con ás longas, bater de ás lentos e voo pausado que roza suavemente as augas. Isto convértea nunha incansable migradora de longa distancia, pois é capaz de percorrer os centos de quilómetros que separan a colonia de cría das zonas mariñas máis produtivas na procura de peixes peláxicos, cefalópodos e outros organismos, para alimentar o seu único poliño.

Fóra do período reprodutivo, as cincentas poden sucar o océano Atlántico, formando un “8” entre os dous hemisferios, isto é, sobrevoan os mares do norte de Europa, baixan polo litoral atlántico español, atravesan á costa Arxentina e de aí a Sudáfrica. Logo soben cruzando cara á costa este de Norteamérica e volta a Europa norte. Un total de 40.000 quilómetros sobre o mar, en menos dun ano.

Entre os meses de abril e novembro temos o privilexio de poder gozar desde as distintas zonas costeiras da pequena península meca destas magnificas aves mariñas e de viaxar con elas cara aos afastados mares do hemisferio sur.

 
IX CONGRESO GALEGO DE ORNITOLOXÍA
17/11/2016

 

Os días 25, 26 e 27 de novembro, organizado pola Sociedade Galega de Ornitoloxía (SGO) e en colaboración co grupo local SEO-Pontevedra, terá lugar o IX Congreso Galego de Ornitoloxía, coa temática "Efecto dos cambios ambientais e territoriais nas aves galegas".

Este IX Congreso Galego Ornitolóxico terá a súa sede no Salón de actos do Auditorium de Pontevedra e contará cun número variado de relatorios, charlas, mesas redondas, carteis e postos con produtos relacionados coa temática das aves etc.

Para o domingo 27 está programada unha visita de campo á Reserva Ornitolóxica de SEO/BirdLife do Grove.

 
TERCEIRA XORNADA SOLIDARIA NA DUNA DA LANZADA
01/11/2016

Por terceiro ano consecutivo, no mes de outubro o grupo local SEO-Pontevedra e a Fundación Telefónica en colaboración co Concello do Grove celebraron unha Xornada de Voluntariado Corporativo no Día Internacional do Voluntariado de Telefónica consistente na limpeza da duna da Lanzada.

A finalidade desta xornada foi sensibilizar a poboación da necesidade de coidar este ecosistema dunar costeiro pertencente á Rede Natura 2000, á Reserva Ornitolóxica do Grove de SEO/BirdLife e considerado ademais Área Prioritaria para a Conservación da píllara das dunas (Charadrius alexandrinus).

O grupo de 18 voluntarios da Fundación Telefónica, antes de comezar coas tarefas de limpeza e como complemento da actividade, recibiu por parte dos monitores de SEO-Pontevedra unhas micro conferencias acerca da importancia de conservar a duna, non só polo seu alto valor ecolóxico, senón tamén para a supervivencia da propia praia da Lanzada.


Así mesmo para explicar a problemática das plantas exóticas invasoras deste medio e as medidas de conservación que se están levando a cabo cunha especie “Vulnerable” en Galicia e que depende da duna da Lanzada para a súa reprodución: a píllara das dunas.

 


Daquela, os voluntarios puxéronse ao choio e dedicaron a xornada a retirar os residuos depositados polas mareas e arrastrados polo vento ou deixados polos usuarios da pasarela que atravesa o cordón dunar.

Como na duna se detectaron varios pés de uña de gato (Carpobrotus edulis), especie exótica invasora que compite e despraza a vexetación autóctona, os voluntarios tamén se implicaron na súa eliminación.


Ademais da xornada solidaria, os participantes puideron observar aves propias deste espazo recentemente chegadas do norte de Europa, como 23 píldoras douradas, 1 lavandeira branca enlutada, lavercas comuns, picas dos prados, cotovía pequena, carriza dos xuncos, etc.

O resultado foi a gran cantidade de elementos alleos a duna retirados, sobre todo plásticos e a satisfacción dos voluntarios de ver o froito do seu esforzo e a posterior mellora do hábitat dunar,


 

 
AS PRAIAS DO SALNÉS COMO LUGAR DE IMPORTANCIA PARA A NIDIFICACIÓN DA PÍLLARA DAS DUNAS
17/10/2016

Píllara das dunas (Charadrius alexandrinus).

Unha vez finalizada a tempada de cría o grupo local SEO-Pontevedra presenta os resultados do seguimento da poboación reprodutora de píllara das dunas nas praias do Salnés durante 2016, sendo o quinto ano que se custodian os niños nestes areais en colaboración cos vixiantes de Medio Ambiente da Xunta de Galicia.

A píllara das dunas (Charadrius alexandrinus) é unha ave limícola pequena, cuxa poboación española se sitúa sobre todo na costa mediterránea e andaluza, mentres que a poboación da costa do norte peninsular só se atopa en Galicia.

O tamaño actual da poboación galega e a concentración de exemplares nun reducido número de localidades convértena nunha especie altamente vulnerable fronte a acontecementos demográficos e medioambientais, é por isto que foi clasificada “Vulnerable” no Catálogo Galego de Especies Ameazadas, polo que a Xunta aprobou o Plan de Conservación da píllara das dunas en Galicia.

A área de estudo foi a península do Salnés (Pontevedra), onde as píllaras das dunas son comúns todo o ano e onde nidifican en praias do concello do Grove e Sanxenxo, aínda que durante esta tempada 2016 só se puido confirmar a reprodución na praia da Lanzada, do Grove, estando ausentes como nidificantes nas praias como Area da Cruz e Mexiloeira (O Grove) e Montalvo (Sanxenxo), aínda que si houbo presenza de individuos na primavera en todos estes areais.

Por iso ao longo do período reprodutor as actuacións para favorecer a súa reprodución desenvolvéronse maioritariamente na praia da Lanzada.

Este ano as medidas de conservación da píllara das dunas leváronse a cabo entre o 19 de marzo e o 20 de setembro e centráronse en:

1. Xestións ante as administracións e organismos implicados na conservación da especie, tanto a nivel comunitario, como provincial e local.

2. Actuacións directas nas praias, con 103 horas de control por parte dos voluntarios do grupo local SEO-Pontevedra consistentes en:

- Localización e protección de niños mediante gaiolas e parcelas de exclusión e vixilancia a distancia de niños e polos.

- Información da situación aos donos de cans que, infrinxindo a lei, os baixan á area.
- Información aos operarios da limpeza das praias e a diferentes colectivos que traballan nela.

- Educación ambiental en colexios e xornadas de educación ambiental para os usuarios da praia da Lanzada.

- Medidas de participación social con voluntariado, como a limpeza da duna da Lanzada, unha vez finalizada a tempada de cría.

3. Outras actuacións divulgativas consistiron en dar a coñecer o día a día da evolución dos niños e os problemas cos que se enfrontan as píllarass en blogs, whatsapps e foros de aves, en entrevistas en radio e prensa escrita, en documentais como “El escarabajo verde” e “La aventura del Saber”, de TVE2, en conferencias en distintos eventos etc.

Pese ás medidas de conservación adoptadas, o fracaso dunha posta e a mortandade de pitos segue sendo considerable, sobre todo nas dúas primeiras semanas de vida.
Os factores adversos máis patentes cos que se enfrontan as píllaras das dunas na praia da Lanzada resultaron ser as perturbacións humanas (presión demográfica, usuarios cruzando a duna, actividades como kitesuf, celebración do Día dos Castelos de Area que congregou máis de 800 nenos etc. Toda esta presión produce molestias na incubación, dificultades na obtención de alimento e estrés de adultos e polos.
Outro factor contrario foi a presenza continua de cans na Lanzada, que causan estrés nas aves e depredación de pitos.

Tamén cómpre destacar a incidencia de depredadores naturais, así como a climatoloxía adversa con preamares coincidentes con temporais que provocaron a destrución dalgún niño, pero que forman parte do proceso natural.

Malia todos estes obstáculos, o éxito da reprodución durante este 2016 foi maior que nos cinco anos anteriores e en parte pode deberse á decisión do Concello de retirar a máquina cribadora de area (que ademais de eliminar as algas, fonte de alimento das píllaras, destrúe niños e causa morte de polos novos), e eliminar as 27 illas de colectores de lixo que se repartían pola Lanzada, (que non só eran focos de atracción de depredadores, senón que facían que a camioneta de recollida de residuos circulase pola area, podendo destruír ovos e matar pitos).

Como recomendacións para anos vindeiros, queremos destacar que é urxente manter todo o ano os carteis de prohibición de cans nos accesos aos areais onde cría a píllara das dunas, xa que os cans non só supoñen un problema de saúde pública, senón que poden producir abandono de niños e depredacións de poliños, poñendo en perigo unha especie ameazada, ademais de ser un risco para o resto de fauna e vexetación propias destes hábitats tan sensibles.

Sendo A Lanzada un espazo natural protexido pertencente á Rede Natura 2000 (a Rede de Espazos Protexidos máis importantes de Europa, cuxa función é asegurar a supervivencia dos hábitats e as súas especies) e sendo ademais Reserva Ornitolóxica do Grove de SEO/BirdLife, é unha praia incompatible coa presenza de cans durante todo o ano.

Como conclusión, seguimos mantendo que o turismo de praia e a cría de píllara das dunas ata certo punto é compatible, pero é necesario seguir tomando medidas de conservación para que a poboación desta limícola non se extinga como reprodutora das nosas praias, tal como ocorreu no resto do norte peninsular.

 
<< Inicio < Anterior 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Seguinte > Final >>

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL
Añadir a: Yahoo Añadir a: Google Añadir a: Facebook Añadir a: Twitter
Castellano
Galego
English